CIA belgelerinden çıktı, ABD’nin korkusu Türk-Yunan savaşı

ABD istihbaratının 1970’li ve 1980’li yıllarda hazırladığı raporlar, Ege Denizi ve Kıbrıs merkezli gerilimlerin hangi aşamalarda sıcak çatışmaya dönüşebileceğini, Washington’un bu ihtimalleri nasıl okuduğunu ve hangi senaryolara karşı hazırlık yaptığını ayrıntılarıyla gözler önüne seriyor. CIA belgelerinde dikkat çeken ilk unsur, Türkiye ile Yunanistan arasındaki gerilimin “ani bir kriz” olarak değil, uzun yıllara yayılan, katmanlı ve kronik bir güvenlik sorunu olarak ele alınması. ABD istihbarat raporlarında, iki NATO müttefiki arasında doğrudan bir savaş ihtimalinin düşük görüldüğü dönemlerde bile en küçük kıvılcımın kontrolsüz bir tırmanmaya yol açabileceği vurgulanıyor. Belgelerde, özellikle Ege Denizi’ndeki egemenlik tartışmaları ve petrol arama faaliyetlerinin, bu kırılgan dengeyi sürekli tehdit ettiği açıkça ifade ediliyor.
CIA raporlarında, Türkiye ile Yunanistan arasında çıkabilecek bir savaşın NATO açısından “en kötü senaryolardan biri” olduğu net ifadelerle yer alıyor.




CIA’İN KRİZ SENARYOSU
Arşiv belgeleri, ABD istihbaratının “sürprizlere karşı hazırlıklı olma” anlayışıyla hareket ettiğini gösteriyor. CIA, yalnızca gerçekleşmesi muhtemel senaryoları değil, düşük olasılıklı fakat yüksek risk taşıyan ihtimalleri de masaya yatırıyor. Bu yaklaşımın temelinde, iki müttefik ülke arasında çıkabilecek bir savaşın, NATO’nun bütünlüğüne telafisi zor zararlar verebileceği endişesi yer alıyor. Raporlarda, Türkiye ile Yunanistan arasındaki gerilimlerin dönemsel dalgalanmalar gösterdiği; ancak hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekiliyor. ABD istihbaratına göre, krizlerin temelinde yalnızca diplomatik anlaşmazlıklar değil, tarihsel rekabet, jeopolitik konum, deniz yetki alanları ve enerji kaynaklarına erişim mücadelesi bulunuyor.